Havenlaan

300 platanen op het nippertje gered, 1.500.000 kasseien dreigen te verdwijnen

HAVENLAAN, ASFALT, PLATANEN EN… DEMOCRATIE

Posted on | november 22, 2012 | 4 Comments

De verkiezingen waren nog niet voorbij of de Brusselse regering had al besloten om de stoepen langs de Havenlaan onder handen te nemen. De gevolgen logen er niet om, zoals op de foto’s is te zien.

Het plan is de bestaande stoepen te vervangen door gemengde voet- en fietspaden, te bedekken met… asfalt.

Laten we allereerst nog eens kijken naar wat mevrouw Grouwels hierover in juli nog te zeggen had:

“We zullen hier en daar een paar boomwortels moeten verwijderen, maar dan hebben we het over oppervlaktewortels. We hebben ook gezegd dat we met de grootst mogelijke voorzichtigheid te werk zouden gaan. We gaan geen wortels kapot rukken met grote machines. We zullen het voorzichtig aanpakken.”  – Artiekel lezen

Zoals te verwachten viel is daar niets van in huis gekomen. Als je een graafmachine inzet om een geul van 40 cm diep te graven voor de ondergrond, kan je zoiets helemaal niet “voorzichtig” doen. – Video kijken

De kostprijs voor deze tijdelijke heraanleg is € 500.000, en de werkzaamheden zullen drie maanden in beslag nemen.

Wij hadden een tegenvoorstel: een voet- en fietspad verhard met dolomiet, zoals bijvoorbeeld op de paden van het Park van Brussel, of met ternair zand, dat gemaakt is van vergruisde porfierkasseien. Totale kostprijs: € 160.000. Duur van de werkzaamheden: 20 dagen.

Het asfalt waarop de keuze van mevrouw Grouwels is gevallen, biedt “de meest comfortabele ondergrond (…) voor fietsers”.

Minister Grouwels had de Fietsersbond trouwens met een meetfiets de baan op gestuurd om de zaak te onderzoeken:  – Artiekel lezen

De machine heeft gesproken: asfalt zal het zijn. Laten wij in deemoed het hoofd buigen.

Is de prijs die we daarvoor moeten betalen wel te rechtvaardigen? Moeten we voor het aanleggen van een voorlopig voet- en fietspad de historische bomenrijen langs de Havenlaan naar de vernieling te helpen?

Dit pad is immers maar tijdelijk. Over een jaar of vier, vijf moet het weer weg, als het nieuwe ontwerp van globale ordening van de Havenlaan is aangenomen na lange procedures voor de stedenbouwkundige vergunning, het openbaar onderzoek en de openbare aanbesteding.  Voor het pad dat er nu komt is geen stedenbouwkundige vergunning nodig, want naar het schijnt gaat het hier om een gewoon onderhoud.

Als we even cynisch mogen zijn: vijf jaar voor de definitieve herinrichting er komt, dat is precies genoeg om de platanen van de Havenlaan ziek te laten verklaren. En een gevaar. Als ze voor die tijd tenminste nog niet vanzelf zijn omgevallen, verrot van binnenuit door de ziektekiemen die nu al langs de scheur- en schaafwonden binnendringen.

Dit is precies wat er met de kastanjebomen langs de Louizalaan is gebeurd. Die moesten afgelopen zomer voor de bijl omdat ze waren beschadigd bij werkzaamheden van de MIVB in 2007. Een van die kastanjebomen is trouwens in 2010 omgevallen, gelukkig zonder verdere schade.

Over die omgevallen boom viel in het verslag van het deskundigenbureau Arboriconseil uit 2011 het volgende te lezen: “Net als de andere bomen langs de Louizalaan is deze “oude” kastanje verzwakt door de grondwerkzaamheden voor een nieuw perron in 2007.  Daarbij zijn onvermijdelijk wortels afgebroken, wat de bomen weliswaar niet onmiddellijk aan het wankelen heeft gebracht, maar waardoor wel wonden zijn ontstaan waarlangs ziektekiemen naar binnen konden die het hout hebben doen verrotten. (…) In ons verslag van 2007 hadden we al een voorbehoud gemaakt voor wat betreft de stabiliteit van de boom die op 23 augustus is omgevallen.”

Wat de Havenlaan betreft lijkt het erop dat het de fietsers op alle mogelijke manieren naar de zin is gemaakt. Op zich is daar natuurlijk niets op tegen, wel integendeel.

Maar nu het comfort van de fietser de doorslag geeft, die “zwakke weggebruiker” die het kabinet-Grouwels tegenwoordig zo graag in de watten legt, zijn de bomen langs de Havenlaan ten dode opgeschreven. En dat terwijl landschapsarchitecten van internationale naam en faam pleiten voor hun behoud. Wat dreigt te verdwijnen zijn twee historische rijen platanen over een lengte van 1600 meter, wat eigenlijk neerkomt op maar liefst 5 hectare bos midden in de stad die de stadslucht helpen te zuiveren en die ons elke dag iets moois geven om naar te kijken.

In het licht van deze vernielzucht heeft een aantal organisaties zich ondubbelzinnig aan de kant van de burger geschaard. Een daarvan is Inter Environnement Bruxelles (IEB), dat inmiddels in moeilijk vaarwater is gekomen. Sinds mei dit jaar zit namelijk een aanvraag voor een subsidie van € 80.000 (voor activiteiten rond mobiliteit) muurvast bij de Brusselse regering. Off the record en anoniem kwam het hoge woord er bij een van de regeringsleden uit: de regering neemt het niet dat het IEB met geld van het Gewest regelmatig rechtszaken aanspant tegen beslissingen van datzelfde Gewest.

Hoezo regelmatig? Op de 3.500 stedenbouwkundige aanvragen die zijn ingediend sinds het begin van de regeerperiode in 2009, is het IEB welgeteld 3 keer naar de rechter gestapt. Eén van die keren was vorig jaar, tegen de plannen voor de Havenlaan, die door de rechter bovendien prompt onwettig werden bevonden.  – Artiekel lezen

In een notendop: het IEB dreigt gestraft te worden omdat het zijn werk te goed heeft gedaan. Dreigt, want het laatste woord is nog niet gezegd, en de beslissing moet uitgerekend in deze periode vallen. Dat geeft toch wel enigszins te denken.

De wijkcomités en de betrokken organisaties hebben hun strijd uitsluitend en alleen gevoerd met democratische middelen, namelijk door te discussiëren, argumenten aan te dragen en rationele en besparende alternatieven voor te stellen. Telkens wanneer dat effect begon te sorteren werden ze ofwel genegeerd,  ofwel werden hun die democratische middelen afgenomen.

(Bericht 06.12.2012 : Het gewest heeft eindelijk IEB betaald)

Dit is hoe we er op het ogenblik voor staan. Een jaar na de aanvankelijke ontknoping zijn we aan een nieuw rondje Havenlaan begonnen, en het gevoel dat we daarbij zo langzamerhand beginnen te krijgen is dit: de burger moet vooral niet denken dat hij het laatste woord krijgt, ook al is hij nog zo fel tegen de plannen gekant. Het is al erg genoeg dat de regering vorig jaar voor schut is gezet, nu moet de burger in het zand bijten, anders denkt hij nog dat hij kan winnen en dan krijgen we straks overal protest.

Is dat uiteindelijk de boodschap die de politiek aan de burger wil meegeven?

Comments

4 Responses to “HAVENLAAN, ASFALT, PLATANEN EN… DEMOCRATIE”

  1. Pablo
    november 24th, 2012 @ 14:16

    Je suis content que cette avenue va être enfin renouvelée arbre ou pas arbre …. Tant pis …. Je préfère ça que toutes la voitures abîmés et les incidents et le bruit provoqué par ces foutus pavés qui ne correspondent pas aux rue modernes de notre époque… Je préfère le renouvellement avec ou sans arbres …. Que les méfaits actuels qui sont plus polluants au final.

    Ps: je pensais que les français étaient des grands râleurs mais apparemment vous les belges vous passez devant à mon avis. Jamais vu des gens qui râlent contre son gouvernement parce qu’il veut renouveler et moderniser….

    Bien à vous.
    J’applaudis votre gouvernement qui entretient votre pays

  2. Patrick
    november 29th, 2012 @ 15:28

    @ Pablo : A propos du gouvernement (régional) qui est censé entretenir notre pays : vous devriez savoir qu’on attend la réfection dans les règles de l’art de cette avenue portuaire de la fin du XIXème siècle depuis 40 ans. En effet, voilà 40 ans qu’il n’y a plus eu aucun entretien. C’est assez dire la résistance des pavés.
    Mais il y a une limite : les pavés doivent être redressés tous les 20 ans. Manuellement. Cela fournit du travail à 40 paveurs pendant 7 mois, pour une valeur de 1,6 millions €. Ces salaires font retour à l’économie générale, étant dépensés en… robes de mariées, paires de lunettes, sandwiches, que sais-je encore, et donc profitent à la prospérité générale.

    Vous pouvez préférer le béton ou l’asphalte. La puissance des voitures et l’indiscipline des conducteurs font que l’avenue parallèle (l’Allée Verte) a vu le champion des infractions de vitesse remporter la palme 2010 à 151 km/h. Bon à savoir: la police n’estime pas nécessaire de placer des radars avenue du Port, les infractions à la vitesse n’y étant pas assez prononcées (en comparaison de l’Allée Verte, nettement plus “roulante”). Les pavés obligent la circulation générale a réduire sa vitesse: tout bénéfice pour permettre les manoeuvres lentes des camions (vous aurez remarqué que c’est une avenue de desserte industrielle).

    Bref, nous demandons la réfection de l’avenue, mais la conservation de vos maudits pavés (qui sont déjà sur place, et son littéralement inusables – à condition de les redresser tous les 20 ans). Puis-je vous faire remarquer que les Champs Elysées parisiens sont pavés ? Puis-je vous faire remarquer que la vitesse en ville est limitée à 50 km/h ? Puis-je vous faire remarquer que l’énergie “grise” incluse dans le béton dont on referait l’avenue du Port permettrait de chauffer un appartement standard bruxellois de deux chambres pendant 1000 ans ?

    Allez, pensez au charme de l’avenue (entretenue dans les règles), à la voûte de ses platanes, et roulez peut-être un peu moins vite en ville avec votre auto, non ?

    NB: dans le plan alternatif présenté sur ce site, les cyclistes profiteront d’une piste en asphalte, et les piétons d’un trottoir en dolomie.

  3. Jim
    december 6th, 2012 @ 16:21

    Pour moi non plus, la pilule ne passe pas. Il est clair que nous sommes en démocratie. Le travail d’Inter-environnement est donc, effectivement, essentiel pour faire fonctionner les rouages de la participation citoyenne. Cependant, pensez-vous réellement que “les citoyens” soutiennent systématiquement leurs actions? ce serait mensonger que de faire planer pareilles idées. Les citoyens en général ne sont PAS contre l’avenue du Port. Par pitié, cessez vos généralisations: une poignée d’heureux illuminés choisissent de privilégier le bien-être d’arbres malades par rapport à celui des piétons et des cyclistes? Bien.. grand bien leur fasse. Je vous prierai cependant de ne pas parler en mon nom. Nous sommes beaucoup plus que ce vous ne le laissez présager à vouloir privilégier le confort de notre ville ainsi que sa nécessaire adaptation aux exigences modernes. Bienvenu en 2012!

  4. Lux
    december 6th, 2012 @ 20:16

    Réponse à Jim :

    Vous dites préférer des trottoirs et des pistes cyclables roulantes à des arbres malades. Le problème est que ces arbres ne sont PAS malades : selon les études entreprises par la Région, seulement 10% de ces arbres l’étaient, et ils viennent d’être abattus.

    Au vrai il apparaît de plus en plus que ces grands arbres gênent la répartition de l’espace public telle que voulue par l’administration. Et donc le vrai débat se situe entre ces deux options : voulez-vous une ville qui ait du charme, ou une ville où l’on circule aisément ? Peut-être même que c’est un faux débat : un urbaniste de talent devrait pouvoir conserver son charme à une avenue de 30 mètres de large, dotée de trottoirs de 6 mètres et d’une chaussée de 18 mètres de large, en y admettant le trafic raisonnablement nécessaire.

    Pour ma part, je ne crois plus aux « exigences modernes ». On pouvait encore y croire en 1960. Plus en 2013 : elles se sont révélées particulièrement décevantes.

Leave a Reply





*