1. Is mobiliteit een doel op zich?

lees verder

2. Zou ‘Mobiel Brussel’ niet mee moeten met zijn tijd? Waarom heet het niet ‘Bereikbaar Brussel’?

lees verder

3. Waarom moet alles weg als je het kunt onderhouden?

lees verder

Beluister het geluidsfragment (FR)

4. Waarom mogen er eigenlijk geen grote bomen in de stad?

lees verder

Beluister het geluidsfragment (FR)

Beluister het geluidsfragment (FR)

5. Democratie is meer dan alleen verkiezingen

lees verder

6. Ons erfgoed, onze wortels

Renoveren in plaats van afbreken is een morele eis. Onze wegen en onze gebouwen hebben we immers te danken aan het zweet van hen die ons zijn voorgegaan.  Het vormt de neerslag van hun talent, hun cultuur, hun kunde, hun lijden en hun trots.  Renoveren is een daad van respect, een daad van beschaving. Het is een vorm van erkenning waarmee we die mensen die ons zijn voorgegaan recht doen (René Schoonbrodt, medeoprichter van Atelier de recherche et d’action urbaines (ARAU) en oprichter van Inter-Environnement Bruxelles).

7. Technocraten zijn geen democraten

lees verder

Op vrijdag 30 november 2012 hebben 30 actievoerders de werkzaamheden aan de nieuwe voet- en fietspaden langs de Havenlaan symbolisch stilgelegd. Ze eisten dat de verantwoordelijke ambtenaar persoonlijk kwam vaststellen dat boomwortels tegen alle voorschriften in met de graafmachine worden afgerukt, gereedschap niet wordt ontsmet, boomwonden niet worden verzorgd en de grond niet wordt verrijkt om de groei van nieuwe wortels te bevorderen.

video kijken

Het Gewest heeft zich zoals gewoonlijk beperkt tot het verspreiden van desinformatie.

Mobiel Brussel heeft bij monde van zijn woordvoerder laten weten dat het “onmogelijk” is om het werk anders aan te pakken als je zo dicht langs de bomen een fundering wilt graven.

Dat is precies wat wij de minister al van het begin af aan hadden gezegd, en dat is ook de reden waarom wij om voet- en fietspaden van dolomiet of ternair zand hadden gevraagd.

Dat voorstel had de minister afgewimpeld omdat het “onmogelijk” zou zijn om zulke paden te onderhouden.

Waar wij dan weer op hadden geantwoord dat je daarvoor hoogstens een keer per jaar een arbeider op pad moet sturen met een kruiwagen en een schop, meer niet.

Maar ja, Mobiel Brussel heeft nu eenmaal niet genoeg arbeiders in dienst en besteedt daarom al zijn werkzaamheden uit aan enkele grote wegenbouwbedrijven. Terwijl we met ons belastinggeld toch eigenlijk net zo goed een Brusselse arbeider aan het werk zouden kunnen zetten?

Mobiel Brussel maakt niet echt veel haast met het heraanplanten van de bomen die al zijn gesneuveld, ook al vermeldde de kapvergunning uitdrukkelijk dat dit moest gebeuren. Volgens de woordvoerder gaat zoiets nu eenmaal niet. Als er afzonderlijke bomen uit een rij gekapt worden, kun je er geen jonge voor in de plaats zetten, aldus de woordvoerder, omdat je dan het risico loopt dat ze niet groeien. “De bedoeling is dat er later een vergunning komt voor een totaalproject. Op de middellange termijn zullen ze allemaal gekapt moeten worden. Om veiligheidsredenen kunnen we een oude stadsboom helaas niet rustig vanzelf dood laten gaan.”

Nee, inderdaad, de overheid hoort bomen “niet rustig vanzelf dood te laten gaan”.  Integendeel, de overheid hoort ons gemeenschappelijk goed “als een goede huisvader” te beheren en voor verval te behoeden.

Al in geen 40 jaar zijn de platanen langs de Havenlaan meer verzorgd of gesnoeid.

En als we zo bezorgd zijn om de veiligheid, waarom worden er dan geen dode takken gesnoeid? Bij stormweer ligt de weg ermee bezaaid.

Wij weten heus wel dat die bomen niet eeuwig kunnen blijven staan. Maar we weten ook dat een nieuwe, jonge boom tussen een bestaande rij goed kan gedijen, op voorwaarde dat de oudere bomen aan weerskanten bijgesnoeid worden om voldoende licht door te laten.

Kortom, Mobiel Brussel doet er alles aan om de platanen langs de Havenlaan zoveel mogelijk te laten aftakelen, zodat ze allemaal in een moeite door vervangen kunnen worden door nieuwe en minder lastige bomen, dit alles in naam van de vooruitgang, de mobiliteit en zelfs de biodiversiteit.

Dit soort eenzijdige argumenten komen stuk voor stuk van technocraten en betonboeren.

Ze maken alles wat mooi is in de stad kapot, voor ons eigen bestwil, of we het nu leuk vinden of niet. Als burgers worden we verkleuterd. En dat nemen we niet langer.

•    bij graafwerkzaamheden moeten speciale voorzorgen genomen worden om de wortels te beschermen; wortels moeten handmatig met gedesinfecteerde zagen of snoeischaren verwijderd worden, waarna het snijoppervlak met een schimmeldodend wondafdekmiddel moet worden behandeld;

•    er moet een ruimte worden gemaakt tussen de greppel en de wortels, die moet worden opgevuld met een zeer vruchtbaar mengsel om te zorgen dat de boom snel nieuwe wortels krijgt;

•    het is verplicht om alle gereedschappen (lepelschoppen, zagen, kettingzagen, snoeischaren, enz.) regelmatig te desinfecteren met Cryptonol of verdund bleekwater (Javel).

Bij de werkzaamheden die langs de Havenlaan aan de gang zijn wordt geen enkele van deze regels nageleefd. Boomwortels worden overal afgerukt. De funderingen worden met een graafmachine uitgegraven, met nefaste gevolgen.

Minister Grouwels van openbare werken en haar ambtenaren van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zijn er klaarblijkelijk op uit om de platanen langs de Havenlaan te laten creperen.

En dat terwijl mevrouw Grouwels meer dan eens heeft beweerd, tot in het Brussels parlement:  “We zullen hier en daar een paar boomwortels moeten verwijderen, maar dan hebben we het over oppervlaktewortels. We hebben ook gezegd dat we met de grootst mogelijke voorzichtigheid te werk zouden gaan. We gaan geen wortels kapot rukken met grote machines. We zullen het voorzichtig aanpakken.”  (Brigitte Grouwels op 12 juli 2012)

Beste burger, u wordt bij de neus genomen.

Keer op keer wanneer gewone burgers en hun actiegroepen succes boeken in dit dossier worden de democratische middelen die ze daarbij gebruiken afgepakt, omzeild, verdraaid, of domweg genegeerd.

Democratie ?  Welke democratie ?

Het plan is de bestaande stoepen te vervangen door gemengde voet- en fietspaden, te bedekken met… asfalt.

Laten we allereerst nog eens kijken naar wat mevrouw Grouwels hierover in juli nog te zeggen had:

“We zullen hier en daar een paar boomwortels moeten verwijderen, maar dan hebben we het over oppervlaktewortels. We hebben ook gezegd dat we met de grootst mogelijke voorzichtigheid te werk zouden gaan. We gaan geen wortels kapot rukken met grote machines. We zullen het voorzichtig aanpakken.”  – Artiekel lezen

Zoals te verwachten viel is daar niets van in huis gekomen. Als je een graafmachine inzet om een geul van 40 cm diep te graven voor de ondergrond, kan je zoiets helemaal niet “voorzichtig” doen. – Video kijken

De kostprijs voor deze tijdelijke heraanleg is € 500.000, en de werkzaamheden zullen drie maanden in beslag nemen.

Wij hadden een tegenvoorstel: een voet- en fietspad verhard met dolomiet, zoals bijvoorbeeld op de paden van het Park van Brussel, of met ternair zand, dat gemaakt is van vergruisde porfierkasseien. Totale kostprijs: € 160.000. Duur van de werkzaamheden: 20 dagen.

Het asfalt waarop de keuze van mevrouw Grouwels is gevallen, biedt “de meest comfortabele ondergrond (…) voor fietsers”.

Minister Grouwels had de Fietsersbond trouwens met een meetfiets de baan op gestuurd om de zaak te onderzoeken:  – Artiekel lezen

De machine heeft gesproken: asfalt zal het zijn. Laten wij in deemoed het hoofd buigen.

Is de prijs die we daarvoor moeten betalen wel te rechtvaardigen? Moeten we voor het aanleggen van een voorlopig voet- en fietspad de historische bomenrijen langs de Havenlaan naar de vernieling te helpen?

Dit pad is immers maar tijdelijk. Over een jaar of vier, vijf moet het weer weg, als het nieuwe ontwerp van globale ordening van de Havenlaan is aangenomen na lange procedures voor de stedenbouwkundige vergunning, het openbaar onderzoek en de openbare aanbesteding.  Voor het pad dat er nu komt is geen stedenbouwkundige vergunning nodig, want naar het schijnt gaat het hier om een gewoon onderhoud.

Als we even cynisch mogen zijn: vijf jaar voor de definitieve herinrichting er komt, dat is precies genoeg om de platanen van de Havenlaan ziek te laten verklaren. En een gevaar. Als ze voor die tijd tenminste nog niet vanzelf zijn omgevallen, verrot van binnenuit door de ziektekiemen die nu al langs de scheur- en schaafwonden binnendringen.

Dit is precies wat er met de kastanjebomen langs de Louizalaan is gebeurd. Die moesten afgelopen zomer voor de bijl omdat ze waren beschadigd bij werkzaamheden van de MIVB in 2007. Een van die kastanjebomen is trouwens in 2010 omgevallen, gelukkig zonder verdere schade.

Over die omgevallen boom viel in het verslag van het deskundigenbureau Arboriconseil uit 2011 het volgende te lezen: “Net als de andere bomen langs de Louizalaan is deze “oude” kastanje verzwakt door de grondwerkzaamheden voor een nieuw perron in 2007.  Daarbij zijn onvermijdelijk wortels afgebroken, wat de bomen weliswaar niet onmiddellijk aan het wankelen heeft gebracht, maar waardoor wel wonden zijn ontstaan waarlangs ziektekiemen naar binnen konden die het hout hebben doen verrotten. (…) In ons verslag van 2007 hadden we al een voorbehoud gemaakt voor wat betreft de stabiliteit van de boom die op 23 augustus is omgevallen.”

Wat de Havenlaan betreft lijkt het erop dat het de fietsers op alle mogelijke manieren naar de zin is gemaakt. Op zich is daar natuurlijk niets op tegen, wel integendeel.

Maar nu het comfort van de fietser de doorslag geeft, die “zwakke weggebruiker” die het kabinet-Grouwels tegenwoordig zo graag in de watten legt, zijn de bomen langs de Havenlaan ten dode opgeschreven. En dat terwijl landschapsarchitecten van internationale naam en faam pleiten voor hun behoud. Wat dreigt te verdwijnen zijn twee historische rijen platanen over een lengte van 1600 meter, wat eigenlijk neerkomt op maar liefst 5 hectare bos midden in de stad die de stadslucht helpen te zuiveren en die ons elke dag iets moois geven om naar te kijken.

In het licht van deze vernielzucht heeft een aantal organisaties zich ondubbelzinnig aan de kant van de burger geschaard. Een daarvan is Inter Environnement Bruxelles (IEB), dat inmiddels in moeilijk vaarwater is gekomen. Sinds mei dit jaar zit namelijk een aanvraag voor een subsidie van € 80.000 (voor activiteiten rond mobiliteit) muurvast bij de Brusselse regering. Off the record en anoniem kwam het hoge woord er bij een van de regeringsleden uit: de regering neemt het niet dat het IEB met geld van het Gewest regelmatig rechtszaken aanspant tegen beslissingen van datzelfde Gewest.

Hoezo regelmatig? Op de 3.500 stedenbouwkundige aanvragen die zijn ingediend sinds het begin van de regeerperiode in 2009, is het IEB welgeteld 3 keer naar de rechter gestapt. Eén van die keren was vorig jaar, tegen de plannen voor de Havenlaan, die door de rechter bovendien prompt onwettig werden bevonden.  – Artiekel lezen

In een notendop: het IEB dreigt gestraft te worden omdat het zijn werk te goed heeft gedaan. Dreigt, want het laatste woord is nog niet gezegd, en de beslissing moet uitgerekend in deze periode vallen. Dat geeft toch wel enigszins te denken.

De wijkcomités en de betrokken organisaties hebben hun strijd uitsluitend en alleen gevoerd met democratische middelen, namelijk door te discussiëren, argumenten aan te dragen en rationele en besparende alternatieven voor te stellen. Telkens wanneer dat effect begon te sorteren werden ze ofwel genegeerd,  ofwel werden hun die democratische middelen afgenomen.

(Bericht 06.12.2012 : Het gewest heeft eindelijk IEB betaald)

Dit is hoe we er op het ogenblik voor staan. Een jaar na de aanvankelijke ontknoping zijn we aan een nieuw rondje Havenlaan begonnen, en het gevoel dat we daarbij zo langzamerhand beginnen te krijgen is dit: de burger moet vooral niet denken dat hij het laatste woord krijgt, ook al is hij nog zo fel tegen de plannen gekant. Het is al erg genoeg dat de regering vorig jaar voor schut is gezet, nu moet de burger in het zand bijten, anders denkt hij nog dat hij kan winnen en dan krijgen we straks overal protest.

Is dat uiteindelijk de boodschap die de politiek aan de burger wil meegeven?

Het vellen, maandag 22 oktober 2012

Maandag 22 oktober is het Brussels Gewest begonnen met het rooien van 28 ziek verklaarde platanen langs de Havenlaan. Het Actiecomité Patrimonium, Kasseien en Platanen (APKP)  verzet zich hier niet tegen. Maar wij benadrukken dat mevrouw Grouwels, minister van openbare werken, op 5 juni in de Overlegcommissie en op 13 juni in de Commissie Infrastructuur van het Brussels Parlement heeft toegezegd dat deze en alle andere platanen die de afgelopen jaren zijn gekapt, zullen worden vervangen door nieuwe aanplant.

Wanneer jonge bomen in een bestaande rij geplant worden, moeten de takken van de oudere bomen ernaast uitgedund worden, anders worden de jonge bomen in hun groei belemmerd. Het APKP zal erop toezien dat de administratie dit naar behoren doet.

Verder verneemt het APKP dat minister Grouwels beslist heeft een geasfalteerd fiets- en voetpad van 2,50 meter breed aan te leggen. Hiermee lijkt zij aan een deel van onze eisen tegemoet te komen. Dit nieuwe project is immers (iets) minder duur, en bovenal belooft minister Grouwels om de boomwortels te sparen. Toch betwijfelt het APKP sterk of zij die belofte wel kan nakomen. Asfalt heeft namelijk een 30 cm diepe fundering nodig, en die zal de stabiliteitswortels van de platanen onherroepelijk aantasten. Ook op dit punt zal het APKP dus waakzaam blijven, temeer omdat vergelijkbare werkzaamheden bij een tramhalte aan de Louizalaan in 2007 de wortels van 5 kastanjebomen heeft afgesneden, met als gevolg dat die afgelopen zomer gekapt moesten worden. Wanneer er aan het comfort van fietsers en bus- en tramgebruikers gewerkt wordt, moet er ook zorgvuldig met de bestaande bomen worden omgegaan.

Overigens betreuren wij dat het Gewest niet heeft gekozen voor ons voorstel, dat nochtans sneller kon worden uitgevoerd en met zijn 200.000 euro drie keer zo goedkoop was. Wij wilden de bestaande stoepen repareren en met ternair zand bedekken. Ternair zand is zeer fijn steenslag van porfier dat waterdoorlatend is, geen modder veroorzaakt en uitstekend geschikt is voor de doorsnee fietser. Het argument van minister Grouwels dat ternair zand niet te onderhouden is, is vooral ingegeven door een gebrek aan onderhoudspersoneel. Mobiel Brussel heeft 300 km wegen en 27.000 laanbomen onder zijn hoede, maar om die te onderhouden heeft het welgeteld 30 arbeiders. Geen wonder dat de gewestwegen er zo slecht bij liggen. Ter vergelijking: Leefmilieu Brussel, dat instaat voor de parken van het Gewest, heeft 180 arbeiders en ploegleiders in dienst. In plaats van misplaatste projecten uit te besteden aan privébedrijven en zo belastinggeld te verkwisten, zou minister Grouwels duurzame werkgelegenheid kunnen scheppen door arbeiders aan te trekken voor het onderhoud van de Brusselse wegen.

Het APKP is verheugd dat het Gewest een nieuwe studie besteld heeft naar de definitieve inrichting van de Havenlaan. Wij hopen dat de omwonenden deze keer ook echt geraadpleegd zullen worden, al vrezen we dat het “tijdelijk” asfalteren van de stoepen een slecht voorteken is.

Fotomontage van een stoep met ternair zand.
De technocraten wilden er niet aan beginnen wegens “niet te onderhouden”.
(Je moet er een keer per jaar een werkman met een kruiwagen naartoe sturen).

Jaren gaan voorbij. Geen onderhoud. Langzaam maar zeker verloedert de boel. Tot ze beslissen alles maar van nul af aan opnieuw te doen.

Brussel-Mobiliteit is niet in staat om de gewestwegen te onderhouden, omdat ze daar eenvoudig geen personeel voor hebben. Er werken bij Brussel-Mobiliteit welgeteld 30 arbeiders. In de winter moeten die sneeuwruimen. Daarom verloedert de toestand zo langs die wegen. Kasseien komen los, verkeersborden hangen er schots en scheef bij, overal onkruid. Ter vergelijking, bij Leefmilieu Brussel die instaan voor het onderhoud van de gewestelijke parken en tuinen, werken – ploegbazen inbegrepen – 180 arbeiders.

Dat is meteen ook de reden waarom Brussel-Mobiliteit alle infrastructuurwerken uitbesteedt. En op de kop toe veel te weinig toezicht houdt op die leveranciers. Ze hebben immers maar 9 controleurs voor alle opgestarte werven samen.

Dan nog een vleugje typische bureaucratische efficiency:

Stel je even voor, een administratie die jaarlijks 30 miljoen euro kan besteden aan infrastructuurwerken. Die stelt liever 10 dossiers van 3 miljoen samen dan 100 dossiers van 300.000 euro. De procedure blijft immers nagenoeg dezelfde, of het nu om werken voor 3 miljoen euro of om werken voor 300.000 euro gaat. Die administratie geeft dus “per definitie” de voorkeur aan minder, maar grote dossiers boven veel kleine dossiers. Gevolg: er zijn in Brussel een aantal hele grote werven aan de gang, maar nergens is er onderhoud. Onderhoudsdossiers vragen meestal niet zulke grote budgetten, maar ze vragen wel veel meer toezicht.

En dat is nu precies de reden waarom de Havenlaan al 40 jaar lang geen onderhoud kreeg.

En daarom wil Brussel-Mobiliteit ons daar nu een stoep + fietspad opdringen in asfalt, die een fundering van 30 cm diep vereisen (en € 800.000 kost). En daarom komen ze niet gericht tussen om te herstellen wat nog is te recupereren en de andere stukken opnieuw aan te leggen met dolomiet of ternair zand (kost: minder dan € 200.000).

En daarom blijft mevrouw GOUWELS er maar op hameren dat een stoep met dolomiet of ternair zand veel meer kost aan onderhoud. Terwijl het genoeg zou zijn als een keer per jaar twee wegwerkers met een kruiwagen de stoep aflopen en hier en daar een kuiltje dat zou ontstaan zijn, weer opvullen. Omdat Brussel-Mobiliteit die twee wegwerkers niet heeft, verklaart mevrouw de minister dat het “moeilijk” is om zo’n stoep te onderhouden. Dat is pure schijnheiligheid: mevrouw de minister verspilt liever het gewestelijk budget aan nieuwbouwwerken, omdat de structuur van haar dienst het onmogelijk maakt de gewestwegen te onderhouden.

Wij eisen dat het organigram van Brussel-Mobiliteit wordt aangepast en dat er een ploeg bijkomt van vakbekwame stratenmakers, kasseileggers, wegwerkers, snoeiers en onderhoudspersoneel. Is dat te veel gevraagd in een stad die kreunt onder een gebrek aan werkgelegenheid voor arbeiders?

.

.

doorsnijden door een goot te leggen

.

doorsnijden door de bovengrond te verlagen

.

verstikken door de bovengrond op te hogen

.

uitdrogen door een waterdichte deklaag te leggen

.

.

Bron: Du bon usage des arbres, un plaidoyer à l’attention des élus et des énarques, Francis Hallé, Actes Sud.

Betondoosje voor natuur als voorwendsel: de povere esthetiek van de technocraat.

Qu’on soit d’Bruxelles
Ou d’Outsiplou
On aime nos racines (bis)
Qu’on soit d’Bruxelles
Ou d’Outsiplou
On aime nos racines
Beaucoup, beaucoup, beaucoup.

Refrain :
Dikkenek, dikkenek,
Pourquoi tu t’entêtes ?
Dikkenek, dikkenek,
Ton projet c’est du vlek.

Mais l’ technocrate
Non démocrate
A notre verdure
A notre culture
Mais l’ technocrate
Non démocrate
A notre verdure
Préfère la voiture

Refrain

Le technocrate
Un vrai pirate
Ne veut que du béton (bis)
Le technocrate
Un vrai pirate
Ne veut que du béton
Pour un projet bidon

Refrain

Le « Bûûmredder »
Son adversaire
Ne se laiss’ra pas faire
Ne se laiss’ra pas faire
Le « Bûûmredder »
Son adversaire
Ne se laiss’ra pas faire
Il ne va pas se taire.

Refrain :
Dikkenek, dikkenek,
Pourquoi tu t’entêtes ?
Dikkenek, dikkenek,
Den dûvel on aâ nek.

LE DIKKENEK A TROIS PROJETS
(Sur l’air de « Cadet Rousselle »)

Le Dikkenek a trois projets (bis)
Tous en béton, tous aussi laids (bis)
Et nos platanes, ils hypothèquent
Que direz-vous du Dikkenek(ke) ?

Ah ah !  Ah oui vraiment
Le Dikkenek est assommant ! (bis)

Le Dikkenek tue nos racines (bis)
A petit feu, c’est bien plus clean (bis)
Mais nom de nom de potferdekke
Pour qui se prend ce Dikkenek(ke)

Ah ah !  Ah oui vraiment
Le Dikkenek est affligeant ! (bis)

LUP, LUP, LUP, DE DIKKENEK ES DOE
(Sur l’air de « lup, lup, lup , de gardeville es doe»,
galop du « Quadrille des Lanciers », dans Carmen, de Bizet)

Lup, lup, lup,
De dikkenek es doe (3X)
Lup, lup, lup,
De dikkenek es doe (2x)

Onze schune bûme
Zain in grûût gevoer
De grute kettingzoeg
Wil ze massacrere
We moete reagere
We zien da bûme geire
Bûûmredders
In coleire Hop! hop! hop!

Lup, lup, lup,
De Brusseleirs zain doe (3X)
Lup, lup, lup,
De Brusseleirs zain doe (2x)